Günışığı Kitaplığı tarafından düzenlenen “19. Eğitimde Edebiyat Semineri”, Kadir Has Üniversitesi ev sahipliğinde yapıldı.
Türkiye’nin 32 ilinden 500’ü aşkın öğretmen, eğitim yöneticisi, kütüphaneci ve akademisyenin katıldığı buluşmada, okuma kültürü, yaratıcı okuma uygulamaları, okullarda tırmanan şiddet, yapay zeka teknolojileri ve çağdaş çocuk-gençlik edebiyatı kapsamlı şekilde tartışıldı.
Seminer kapsamında Zeynep Cemali Öykü Yarışması 2026 Ödül Töreni de düzenlendi.
Seminerin açılışında konuşan yazar Müge İplikçi, edebiyatın zorlu dönemlerdeki sağaltıcı gücüne dikkati çekerek, “Edebiyat saklar, bekler, bir gün geri verir. Bazen bir postanede, bazen bir bankada, bazen de uçağın dar koridorunda. Geri alırsınız onları, başka bir sırla, hayat bilgisiyle.” ifadelerini kullandı.
Şair Çiğdem Sezer ise iyi edebiyatın çocuk zihnindeki dönüştürücü etkisine ilişkin, “İyi metinler, şiirler çocuğa seçenek sunar. Gerçeği işaret ederek daha iyisinin hayal edilebilmesine zemin oluşturur. Çocuğun zihni özgürleşmedikçe daha adil bir dünyayı gerçekleştirmek olanaksızdır.” dedi.
Yazar ve yayıncı Mine Soysal’ın yönettiği oturumda da evde, sokakta ve okulda tırmanan toplumsal şiddet ile yalnızlaşan çocuklar ele alındı.
Şiddete karşı edebiyatın empati kurdurma rolüne değinen yazar ve hukukçu Behçet Çelik, “Edebiyatı matematiksel olarak açıklamak mümkün değil. Başka insanların acılarını da kendi acılarımız gibi hissetmemizi sağlıyor. Başkalarının acılarına bakmayı, görmeyi öğrendiğimizde şiddetten çok şefkat duygusu güçlendirir. Şiddetin önüne geçecek şey de budur.” diye konuştu.
“Artık karşı görüşü bulmakta zorlanır hale geldik”
Aynı oturumda söz alan Prof. Dr. Pınar Uyan Semerci, “Çocuklar hem televizyonlarda hem sosyal medyada hem de sokakta karşılaştıkları ötekileştirmeyi bir şekilde birbirlerine yansıtıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Okullarda yaşanan dönüşümü ve akran zorbalığını ele alan eğitimci-yazar Müjdat Ataman ise şunları kaydetti:
“Dünyada her şey form değiştirdi ama okul form değiştirmedi, okulculuk form değiştirdi. Okul eskiden bizim için umut dolu bir yerken şimdi herkes zorunluluktan orada. Düşe kalka büyümek diye bir şey vardı. Artık dizlerinde yaralar olan çocuklar görmüyoruz. Şimdi çocuğunuzu hiçbir yere gönderemiyorsunuz. Onlar prensler ve prensesler, biz onlara öğretmenlik yapmaya başladık. Bir çocuk durup dururken eline silah alıyorsa, bunu tek bir şeyi dönüştürerek düzeltemeyiz. Bizi yine okulun bir umut olması kurtaracak. Bu iklim ancak böyle değişir.”
Teknoloji uzmanı Çiçek Çizmeci, yapay zekanın eğitime etkilerinin tartışıldığı panelde, “Yapay zeka her gün sorular sorduğumuz bir araç oldu. Artık o kadar gelişti ki izlemeye başladığımız tuhaf videolar gerçekliğimiz haline gelmeye başladı. Stanford Üniversitesinin araştırması, yapay zekanın bizi sürekli onaylama haliyle ilgili. Normalde iki kişiye sorduğunuzda biri onaylar biri onaylamazken, artık karşı görüşü bulmakta zorlanır hale geldik.” görüşünü paylaştı.
Edumind Eğitim Teknolojileri Üst Yöneticisi (CEO) Özgür Özbostanlar ise yeni teknolojilerin öğretmenin rehberlik gücünü zayıflatmadığını, tam tersine derinleştirdiğini örneklerle anlattı.
Oturumların ardından Eskişehir, İstanbul ve İzmir’den katılan 5 öğretmen, sınıflarında uyguladıkları yaratıcı okuma deneyimlerini paylaştı.
Üç genç yazar ödüllerine kavuştu
Zeynep Cemali Öykü Yarışması 2026 Ödül Töreni’nde 500’ü aşkın öykü arasından dereceye giren 3 genç yazara ödülleri verildi.
Proje Başkanı ve Günışığı Kitaplığı editörü Müren Beykan, başvurulardaki genel eğilimi şu sözlerle anlattı:
“Bu yılın öykülerinde, üstadın dediği gibi ‘mutluluğun resmini yapmayı’ düşünecek gençlere umduğumuz sayıda rastlayamadık. Gençlerin çoğu kişisel mutluluğu önemsemiş, toplumsal hayatta mutlu olmayı aramamışlar. Kurguların tamama yakını, aile çevresiyle ya da kişisel mekanlarla sınırlı kalmış, kişisel yaşamlarındaki mutluluk arayışını yansıtmış.”
Seminerin kapanış konuşmasını gerçekleştiren usta sanatçı Altan Erkekli ise dayanışmanın ve çocukları korumanın önemine ilişkin, “Bizim çocukluğumuz çok güzel geçti. Bizi hem öğretmenlerimiz hem velilerimiz çok güzel koruyorlardı. Çünkü onlar şu sözle yola çıktı, vatanı korumak, çocukları korumakla başlar.”
Etkinlik kayıtları, gelecek günlerde Günışığı Kitaplığı YouTube kanalı ve “keciedebiyat.com” üzerinden erişime açılacak.
